Autor: Milena Kabza

Dr nauk ekonomicznych, pracuje w NBP

Zalety i wady walut cyfrowych emitowanych przez banki centralne

Waluty cyfrowe emitowane przez banki centralne mogą wzmocnić skuteczność transmisji polityki pieniężnej, ale jednocześnie stwarzają zagrożenie dla stabilności finansowej – napisał Bank Rozrachunków Międzynarodowych (BIS) w najnowszym raporcie.
Zalety i wady walut cyfrowych emitowanych przez banki centralne

Szwedzki Riksbank jest jednym z najbardziej zaawansowanych w analizach bankiem centralnym rozpatrującym możliwość emisji waluty cyfrowej. (By NC Joaquin OC)

Historycznie bankowość centralna rozpoczęła się od usług płatniczych, które zmieniały się później pod wpływem innowacji związanych z płatnościami. Jedną z nich było stworzenie systemów umożliwiających natychmiastowy rozrachunek brutto na rynku międzybankowym.

Waluty cyfrowe emitowane przez banki centralne (central bank digital currencies, CBDC) mogą stanowić kolejną innowację w tej dziedzinie, która przekształci bankowość centralną.

Niektóre banki centralne już teraz analizują możliwość wprowadzania walut cyfrowych, które mogłyby zostać udostępnione ogółowi społeczeństwa i służyć jako alternatywny, bezpieczny i wygodny instrument płatniczy.

Wynika to w szczególności z coraz mniejszej popularności gotówki w niektórych krajach (Szwecja). Wydaje się także, że u podstaw leży troska o zapewnienie większego bezpieczeństwa na rynku usług płatniczych, na którym stale przybywa graczy i instrumentów umożliwiających płatności.

Możliwość wprowadzenia CBDC rodzi pytania na temat roli pieniądza emitowanego przez bank centralny, zakresu bezpośredniego dostępu obywateli do pasywów banku centralnego i struktury pośrednictwa finansowego.

W opublikowanym przez Bank Rozrachunków Międzynarodowych (Bank for International Settlements, BIS) opracowaniu przeanalizowano dwa rodzaje walut cyfrowych emitowanych przez bank centralny: hurtowe (do wykorzystania na rynkach finansowych przez z góry określoną grupę wyspecjalizowanych podmiotów) oraz ogólnego przeznaczenia (czyli do użytku przez ogół społeczeństwa) i ich wpływ na systemy płatności, politykę pieniężną i stabilność finansową.

CBDC wykorzystywane na dużą skalę, w połączeniu z technologią DLT, mogą poprawić efektywność rozliczania transakcji dotyczących papierów wartościowych i instrumentów pochodnych.

Konsekwencje wprowadzenia CBDC dotyczyłyby kanałów transmisji polityki pieniężnej i rynków finansowych – zwłaszcza wtedy, gdy CBDC stałoby się atrakcyjnym aktywem dla inwestorów. Dodatkowo, jeśli waluta cyfrowa byłaby wystarczająco płynna, wiarygodna, rozpowszechniona i dostępna także hurtowo, to wówczas mogłaby funkcjonować jako bezpieczne aktywa, na równi z krótkoterminowymi papierami rządowymi. Z kolei wariat waluty cyfrowej ogólnego przeznaczenia mógłby konkurować z gwarantowanymi depozytami bankowymi, co miałoby wpływ na ceny i strukturę finansowania banków.

Autorzy raportu stwierdzają, że CBDC wykorzystywane na dużą skalę, w połączeniu z technologią rozproszonej księgi (distributed ledger technology, DLT), może poprawić efektywność rozliczania transakcji dotyczących papierów wartościowych i instrumentów pochodnych.

Ponadto skuteczność transmisji polityki pieniężnej (w tym operacje otwartego rynku banku centralnego z bankami komercyjnymi) mogłaby ulec poprawie dzięki wprowadzeniu CBDC. Jednakże zakres wpływu zależy bezpośrednio od tego, jak szeroki byłby dostęp do waluty cyfrowej banku centralnego, i po jakiej cenie.

Zatem waluta cyfrowa banku centralnego może mieć duży wpływ na banki komercyjne i cały system finansowy. Finansowanie banków komercyjnych za pomocą depozytów klientów mogłoby stać się mniej stabilne, ponieważ w warunkach niestabilności finansowej te depozyty mogłyby zostać łatwiej, szybciej i na dużą skalę przetransferowane do banku centralnego.

Konsekwencje wprowadzenia CBDC dotyczą także ich wpływu na efektywność pośrednictwa finansowego. Banki centralne odgrywałyby bowiem większą rolę w systemie finansowym i w alokacji zasobów gospodarczych. To z kolei mogłoby być nieoptymalne ekonomicznie, jeśli banki centralne byłyby mniej efektywne w alokowaniu tych zasobów w stosunku do podmiotów prywatnych. Ponadto mogłoby to prowadzić do większej ingerencji politycznej w funkcjonowanie banków centralnych.

Możliwości, szanse i zagrożenia związane z wykorzystaniem walut cyfrowych emitowanych przez banki centralne będą nadal przedmiotem analiz BIS, a w szczególności Komitetu ds. Płatności i Infrastruktury Rynku (Committee on Payments and Market Infrastructures, CPMI) oraz Komitetu ds. Rynków (Markets Committee).

Autorzy opracowania dodają, że banki centralne i inne właściwe instytucje powinny kontynuować monitoring innowacji cyfrowych, a także dokładnie rozważyć konsekwencje dla stabilności finansowej i polityki monetarnej emisji walut cyfrowych, przed podejmowaniem decyzji w tym zakresie.

>>Raport BIS

 

Szwedzki Riksbank jest jednym z najbardziej zaawansowanych w analizach bankiem centralnym rozpatrującym możliwość emisji waluty cyfrowej. (By NC Joaquin OC)

Otwarta licencja


Tagi


Artykuły powiązane

Towards a Digital Canadian Dollar: If, How, When

Kategoria: Macroeconomics
In 1935, the Bank of Canada was entrusted by our federal government to centralize the production of bank notes. As Canada’s newly established central bank, one of our first orders of business was to issue a single currency for the country and eventually phase out the myriad of dollar-denominated notes issued by various banks and levels of government.
Towards a Digital Canadian Dollar: If, How, When

Gospodarki wschodzące nie zagrożą międzynarodowej dominacji dolara

Kategoria: Trendy gospodarcze
Utrzymująca się pozycja dolara amerykańskiego jako dominującej waluty międzynarodowej od lat jest przedmiotem krytyki ze strony gospodarek wschodzących, których udział w światowym PKB i handlu systematycznie wzrastał.
Gospodarki wschodzące nie zagrożą międzynarodowej dominacji dolara